Docker İmajı Oluşturma

⚠️ Bu konuda çalıştırılabilir örnek yoktur. Docker, bir konteyner ortamı gerektirir; portalda çalışmaz. Komutlar/dosyalar tanıtım amaçlıdır.

Modern dağıtımın standardı konteynerlerdir: uygulamayı, çalışması için gereken her şeyle (JDK, bağımlılıklar, yapılandırma) birlikte tek bir imaja paketlersin; bu imaj her yerde (geliştirici makinesi, test, üretim, bulut) aynı şekilde çalışır — "bende çalışıyordu" sorununu bitirir. Spring Boot'un gömülü sunucusu (topic 22) bunu mükemmel destekler: imaj = uygulama + sunucu.

Neden konteyner?

• Tutarlılık: Aynı imaj her ortamda aynı çalışır (taşınabilirlik).
• İzolasyon: Her uygulama kendi kabında; bağımlılık çakışması yok.
• Ölçeklenme: Aynı imajdan onlarca kopya (Kubernetes ile) hızlıca açılır.
• Spring Boot uyumu: Fat JAR (topic 94) + gömülü Tomcat → java -jar ile çalışan tek artefakt, konteyner için ideal.

Yol 1: Elle Dockerfile

# Çok aşamalı (multi-stage) build: derleme ve çalıştırma ayrı katmanlarda
FROM eclipse-temurin:21-jdk AS build
WORKDIR /app
COPY . .
RUN ./gradlew bootJar

FROM eclipse-temurin:21-jre        # çalıştırma için sadece JRE (küçük imaj)
WORKDIR /app
COPY --from=build /app/build/libs/*.jar uygulama.jar
EXPOSE 8080
ENTRYPOINT ["java", "-jar", "uygulama.jar"]

docker build -t egitim-portali:1.0 .
docker run -p 8080:8080 egitim-portali:1.0

Yol 2: Buildpacks (Dockerfile'sız — önerilen)

Spring Boot, Cloud Native Buildpacks ile Dockerfile yazmadan optimize bir imaj üretir:

./gradlew bootBuildImage        # veya: mvn spring-boot:build-image

Bu, katmanlı (layered), güvenli ve üretime hazır bir imaj oluşturur — JDK seçimi, katman optimizasyonu gibi en iyi pratikleri otomatik uygular. (Alternatif: Google Jib eklentisi — Docker daemon'a bile gerek yok.)

Katmanlı JAR (layered) ile hızlı imaj

Spring Boot fat JAR'ı katmanlara ayırır (bağımlılıklar / uygulama kodu ayrı). Bağımlılıklar nadir değişir, kod sık değişir → Docker katman önbelleği sayesinde her değişiklikte sadece kod katmanı yeniden oluşur (hızlı build, küçük transfer). Buildpacks bunu otomatik yapar; elle Dockerfile'da layertools ile yapılandırılır.

Yapılandırma ve ortam

Konteynerde ayarlar genelde ortam değişkenleriyle verilir (12-factor app):

docker run -p 8080:8080 \
  -e SPRING_PROFILES_ACTIVE=prod \
  -e SPRING_DATASOURCE_URL=jdbc:postgresql://db:5432/app \
  egitim-portali:1.0

Spring Boot, SPRING_DATASOURCE_URL gibi ortam değişkenlerini spring.datasource.url özelliğine otomatik eşler (relaxed binding).

docker-compose ile çoklu servis

Uygulama + veritabanı + diğer servisleri birlikte ayağa kaldırmak için:

# docker-compose.yml
services:
  uygulama:
    image: egitim-portali:1.0
    ports: ["8080:8080"]
    environment:
      SPRING_DATASOURCE_URL: jdbc:postgresql://db:5432/app
    depends_on: [db]
  db:
    image: postgres:16
    environment:
      POSTGRES_DB: app

docker compose up

Kubernetes'e doğru

Tek konteynerden sonraki adım Kubernetes: imajları çok sayıda kopya halinde çalıştırma, otomatik ölçekleme, sağlık kontrolleri (Actuator /health → K8s liveness/readiness probe — topic 06), yapılandırma (ConfigMap/Secret), servis keşfi (K8s Service). Spring Boot imajı, K8s için doğal biçimde hazırdır.

Özet

Spring Boot uygulamasını Docker imajına paketlemeyi öğrendik: neden konteyner (tutarlılık/izolasyon/ ölçek), elle Dockerfile (çok aşamalı build) ve Dockerfile'sız Buildpacks (bootBuildImage), katmanlı JAR ile hızlı build, ortam değişkeniyle yapılandırma, docker-compose ile çoklu servis ve Kubernetes'e geçiş; gömülü sunucu + fat JAR'ın bu modele neden ideal olduğu. Bununla API-dok & gözlemlenebilirlik batch'i tamamlandı.