Spring Boot03-spring-boot/39-build-yapi-ve-starters

Build Systems, Starter'lar ve Kod Yapısı

> ⚠️ Bu konuda çalıştırılabilir örnek yoktur. Build araçları/proje yapısıyla ilgili kavramsal > bir konudur. (Listendeki "Build Systems", "Starters" ve "Code Structure" başlıklarını birlikte > ele alır. Build araçları…

Build Systems, Starter'lar ve Kod Yapısı

⚠️ Bu konuda çalıştırılabilir örnek yoktur. Build araçları/proje yapısıyla ilgili kavramsal bir konudur. (Listendeki "Build Systems", "Starters" ve "Code Structure" başlıklarını birlikte ele alır. Build araçlarının Java tarafı için topic 18-java/build-araclari'na da bak.)

Bir Spring Boot projesini ayağa kalkıp çalıştıran üç temel: bağımlılıkları/derlemeyi yöneten build aracı, bağımlılık kümelerini paketleyen starter'lar ve sınıfların yerleşimini belirleyen kod yapısı. Üçü birlikte projenin sağlam ve sürdürülebilir olmasını sağlar.

Build sistemleri: Maven ve Gradle

Spring Boot iki büyük build aracını destekler:

Maven (pom.xml, XML): Olgun, yaygın, öngörülebilir; kurumsal dünyada baskın.
Gradle (build.gradle, Groovy/Kotlin DSL): Daha kısa, esnek, hızlı (artımlı build, build cache); bu projenin kullandığı araç.

Her ikisinde de Spring Boot bir eklenti ve bağımlılık yönetimi sağlar:

// build.gradle (bu projenin kullandığı)
plugins {
    id 'org.springframework.boot' version '3.3.5'
    id 'io.spring.dependency-management' version '1.1.6'   // sürümleri Spring Boot yönetir
}
dependencies {
    implementation 'org.springframework.boot:spring-boot-starter-web'   // sürüm yazmaya gerek yok!
}

Bağımlılık yönetimi (BOM): Spring Boot, birbiriyle uyumlu kütüphane sürümlerini bir BOM (Bill of Materials) ile sabitler. Bu yüzden starter'lara sürüm numarası yazmazsın — Spring Boot sürümü, tüm bağımlılıkların uyumlu sürümlerini belirler ("sürüm cehennemi"ni önler).

Starter'lar

Starter, belirli bir yetenek için gereken bağımlılıkları tek bir pakette toplayan kolaylık modülüdür. spring-boot-starter-web eklediğinde, Spring MVC + Tomcat + Jackson + validation gibi onlarca uyumlu bağımlılık birlikte gelir — hepsini tek tek eklemekle uğraşmazsın.

Starter	Getirdiği
`spring-boot-starter-web`	REST/MVC, gömülü Tomcat, Jackson
`spring-boot-starter-data-jpa`	JPA, Hibernate, transaction
`spring-boot-starter-security`	Spring Security
`spring-boot-starter-validation`	Bean Validation
`spring-boot-starter-actuator`	Üretim metrikleri/sağlık
`spring-boot-starter-test`	JUnit 5, Mockito, AssertJ, MockMvc

(Bu projenin build.gradle'ı tam da bu starter'ları kullanır.) Starter eklemen + otomatik yapılandırma (topic 38), "yapılandırma yerine kural" (convention over configuration) felsefesinin özüdür: bağımlılığı ekle, çalışsın.

Kod yapısı (code structure)

Spring Boot kod yapısı için kuralcıdır — özellikle ana sınıfın yeri:

com.egitim.uygulama           <- ana sınıf BURADA (kök paket)
├── UygulamaApp.java          (@SpringBootApplication)
├── controller/               <- web katmanı (@RestController)
├── service/                  <- iş katmanı (@Service)
├── repository/               <- veri katmanı (@Repository)
├── model/ (veya domain/)     <- entity/DTO'lar
└── config/                   <- @Configuration sınıfları

Kritik kural: @SpringBootApplication'lı ana sınıf kök pakette olmalı; çünkü @ComponentScan onun paketinden aşağısını tarar. Ana sınıfı alt bir pakete koyarsan, üst/ kardeş paketlerdeki bean'ler bulunamaz (sık yapılan hata).

Katman bazlı (yukarıdaki) yapı küçük/orta projeler için iyidir; büyük projelerde özellik bazlı (feature/package-by-feature) yapı (her özellik kendi paketinde controller+service+repo) tercih edilebilir.

Özet

Bir Spring Boot projesinin üç temelini öğrendik: build araçları (Maven/Gradle + Spring Boot eklentisi + BOM ile sürüm yönetimi), starter'lar (uyumlu bağımlılık kümeleri — "ekle ve çalış") ve kod yapısı (katmanlı yerleşim + ana sınıfın kök pakette olması kuralı). Bunlar "convention over configuration" felsefesinin somut hâlidir. Sırada, gömülü sunucu yerine harici sunucuya dağıtım: WAR (Tomcat) dağıtımı.