1// Ornek1: Abstract sınıf ve abstract metot.
2// Çalıştırma: java Ornek1.java
3public class Ornek1 {
4
5    public static void main(String[] args) {
6        // Abstract sınıftan doğrudan nesne oluşturulamaz:
7        // Calisan c = new Calisan(...);  // <-- derlenmez
8
9        Calisan[] kadro = {
10                new Muhendis("Ada", 30_000),
11                new Satisci("Burak", 20_000, 12_000)
12        };
13
14        for (Calisan c : kadro) {
15            // maasHesapla() üst sınıfta soyut; her alt sınıf kendi kuralını uygular.
16            System.out.printf("%-6s -> aylık maaş: %,.2f TL%n", c.getAd(), c.maasHesapla());
17            c.iseGel(); // ortak (somut) davranış üst sınıfta tanımlı
18        }
19    }
20}
21
22// Abstract sınıf: bazı kısımları hazır (somut), bazıları alt sınıfa bırakılmış (soyut).
23abstract class Calisan {
24    private final String ad;
25    protected final double tabanMaas;
26
27    protected Calisan(String ad, double tabanMaas) {
28        this.ad = ad;
29        this.tabanMaas = tabanMaas;
30    }
31
32    public String getAd() { return ad; }
33
34    // Soyut metot: gövdesi yok; alt sınıflar ZORUNLU olarak doldurur.
35    public abstract double maasHesapla();
36
37    // Somut metot: tüm çalışanlar için ortak.
38    public void iseGel() {
39        System.out.println("   " + ad + " işe geldi.");
40    }
41}
42
43class Muhendis extends Calisan {
44    public Muhendis(String ad, double tabanMaas) { super(ad, tabanMaas); }
45
46    @Override
47    public double maasHesapla() {
48        return tabanMaas * 1.10; // %10 mühendislik zammı
49    }
50}
51
52class Satisci extends Calisan {
53    private final double prim;
54    public Satisci(String ad, double tabanMaas, double prim) {
55        super(ad, tabanMaas);
56        this.prim = prim;
57    }
58
59    @Override
60    public double maasHesapla() {
61        return tabanMaas + prim; // taban + satış primi
62    }
63}

1// Ornek2: Interface, çoklu implementasyon ve default metot.
2// Çalıştırma: java Ornek2.java
3public class Ornek2 {
4
5    public static void main(String[] args) {
6        Amfibi kurbaga = new Amfibi();
7
8        // Bir sınıf birden çok interface'i aynı anda uygulayabilir.
9        kurbaga.yuz();
10        kurbaga.yuru();
11        kurbaga.tanit(); // interface'ten gelen default metot
12
13        System.out.println();
14        Surulebilir araba = new Araba();
15        araba.yuru();
16        araba.tanit();
17    }
18}
19
20// Interface: yalnızca "ne yapılacağını" söyler, "nasıl"ı söylemez (genelde).
21interface Yuzebilir {
22    void yuz(); // soyut: gövdesiz
23}
24
25interface Surulebilir {
26    void yuru();
27
28    // default metot: interface'e gövdeli, hazır bir davranış ekler (Java 8+).
29    // Uygulayan sınıflar isterse ezer, istemezse bu hazır sürümü kullanır.
30    default void tanit() {
31        System.out.println("Bu nesne karada hareket edebilir.");
32    }
33}
34
35// Amfibi HEM yüzer HEM yürür: iki interface'i birden uygular.
36class Amfibi implements Yuzebilir, Surulebilir {
37    @Override public void yuz() { System.out.println("Amfibi suda yüzüyor."); }
38    @Override public void yuru() { System.out.println("Amfibi karada yürüyor."); }
39
40    @Override
41    public void tanit() { // default metodu eziyoruz
42        System.out.println("Ben bir amfibiyim: hem suda hem karada.");
43    }
44}
45
46class Araba implements Surulebilir {
47    @Override public void yuru() { System.out.println("Araba yolda ilerliyor."); }
48    // tanit() ezilmedi -> interface'teki default sürüm çalışır.
49}

1// Ornek3: Abstract sınıf ve interface'i birlikte kullanan gerçekçi senaryo.
2// Bir bildirim sistemi: farklı kanallar (e-posta, SMS) ortak bir arayüzü uygular.
3// Çalıştırma: java Ornek3.java
4import java.util.List;
5
6public class Ornek3 {
7
8    public static void main(String[] args) {
9        // Tüm kanalları tek bir tip (Bildirimci) üzerinden yönetiyoruz.
10        List<Bildirimci> kanallar = List.of(
11                new EmailBildirimci("destek@site.com"),
12                new SmsBildirimci("+90555")
13        );
14
15        String mesaj = "Siparişiniz kargoya verildi.";
16        for (Bildirimci k : kanallar) {
17            k.gonder(mesaj); // log + asıl gönderim (Template Method benzeri akış)
18        }
19    }
20}
21
22// Interface: bir kanalın "gönderebilmesi" sözleşmesi.
23interface Bildirimci {
24    void gonder(String mesaj);
25}
26
27// Abstract sınıf: ortak iskeleti (loglama + biçimlendirme) sağlar,
28// asıl gönderimi alt sınıfa bırakır.
29abstract class TemelBildirimci implements Bildirimci {
30    protected final String hedef;
31    protected TemelBildirimci(String hedef) { this.hedef = hedef; }
32
33    @Override
34    public final void gonder(String mesaj) {
35        System.out.println("[LOG] " + kanalAdi() + " gönderimi hazırlanıyor...");
36        ilet(bicimlendir(mesaj));
37    }
38
39    protected String bicimlendir(String mesaj) {
40        return mesaj.trim();
41    }
42
43    // Alt sınıfların doldurması gereken parçalar:
44    protected abstract String kanalAdi();
45    protected abstract void ilet(String mesaj);
46}
47
48class EmailBildirimci extends TemelBildirimci {
49    EmailBildirimci(String adres) { super(adres); }
50    @Override protected String kanalAdi() { return "E-posta"; }
51    @Override protected void ilet(String mesaj) {
52        System.out.println("E-posta -> " + hedef + " : " + mesaj);
53    }
54}
55
56class SmsBildirimci extends TemelBildirimci {
57    SmsBildirimci(String numara) { super(numara); }
58    @Override protected String kanalAdi() { return "SMS"; }
59    @Override protected void ilet(String mesaj) {
60        // SMS'te kısa tutmak için ilk 30 karakter.
61        String kisa = mesaj.length() > 30 ? mesaj.substring(0, 30) + "..." : mesaj;
62        System.out.println("SMS -> " + hedef + " : " + kisa);
63    }
64}