1// Ornek1: Sınıf ve nesne — alanlar ve metotlar.
2// Çalıştırma: java Ornek1.java
3public class Ornek1 {
4
5    public static void main(String[] args) {
6        // Sınıf bir "şablon"dur; nesne ise o şablondan üretilen somut bir örnektir.
7        // new anahtar kelimesi yeni bir nesne (instance) oluşturur.
8        Araba a1 = new Araba();
9        a1.marka = "Toyota";
10        a1.model = "Corolla";
11        a1.hiz = 0;
12
13        Araba a2 = new Araba();
14        a2.marka = "Honda";
15        a2.model = "Civic";
16        a2.hiz = 0;
17
18        // Her nesnenin kendi alanları (durumu) vardır; biri diğerini etkilemez.
19        a1.hizlan(40);
20        a1.hizlan(20);
21        a2.hizlan(100);
22        a1.bilgiYaz();
23        a2.bilgiYaz();
24
25        a1.frenYap(30);
26        a1.bilgiYaz();
27    }
28}
29
30// Aynı dosyada birden fazla top-level sınıf olabilir; yalnızca biri public olur.
31class Araba {
32    // Alanlar (fields) = nesnenin durumu.
33    String marka;
34    String model;
35    int hiz;
36
37    // Metotlar (methods) = nesnenin davranışı.
38    void hizlan(int miktar) {
39        hiz += miktar;
40        System.out.println(marka + " " + miktar + " km/s hızlandı.");
41    }
42
43    void frenYap(int miktar) {
44        hiz = Math.max(0, hiz - miktar);
45        System.out.println(marka + " " + miktar + " km/s yavaşladı.");
46    }
47
48    void bilgiYaz() {
49        System.out.println("-> " + marka + " " + model + " | hız: " + hiz + " km/s");
50    }
51}

1// Ornek2: Kapsülleme (encapsulation), getter/setter, constructor ve this.
2// Çalıştırma: java Ornek2.java
3public class Ornek2 {
4
5    public static void main(String[] args) {
6        // Constructor ile nesne oluşturulurken başlangıç değerleri verilir.
7        BankaHesabi hesap = new BankaHesabi("Selin", 100.0);
8        System.out.println(hesap.getSahip() + " hesabı açıldı. Bakiye: " + hesap.getBakiye());
9
10        hesap.paraYatir(250.0);
11        hesap.paraCek(80.0);
12        System.out.println("Güncel bakiye: " + hesap.getBakiye());
13
14        // Kapsülleme sayesinde geçersiz işlemler engellenir:
15        hesap.paraCek(10_000.0);   // yetersiz bakiye
16        hesap.paraYatir(-5.0);     // geçersiz tutar
17
18        // Bakiyeye doğrudan erişemeyiz (private); sadece metotlar üzerinden değişir.
19        // hesap.bakiye = 1_000_000;  // <-- derlenmez: bakiye private
20    }
21}
22
23class BankaHesabi {
24    // private alanlar dışarıdan doğrudan erişilemez = kapsülleme.
25    private String sahip;
26    private double bakiye;
27
28    // Constructor: nesne kurulurken çalışır. this, "şu anki nesne" demektir;
29    // parametre ile alan aynı isimde olduğunda ayrımı sağlar.
30    public BankaHesabi(String sahip, double baslangic) {
31        this.sahip = sahip;
32        this.bakiye = Math.max(0, baslangic);
33    }
34
35    // Getter: değeri okumak için.
36    public String getSahip() {
37        return sahip;
38    }
39
40    public double getBakiye() {
41        return bakiye;
42    }
43
44    // Davranışı metotlarla kontrol ediyoruz; böylece kurallar tek yerde toplanır.
45    public void paraYatir(double tutar) {
46        if (tutar <= 0) {
47            System.out.println("Hata: yatırılan tutar pozitif olmalı.");
48            return;
49        }
50        bakiye += tutar;
51        System.out.println(tutar + " TL yatırıldı.");
52    }
53
54    public void paraCek(double tutar) {
55        if (tutar <= 0) {
56            System.out.println("Hata: çekilen tutar pozitif olmalı.");
57            return;
58        }
59        if (tutar > bakiye) {
60            System.out.println("Hata: yetersiz bakiye (istenen " + tutar + ", mevcut " + bakiye + ").");
61            return;
62        }
63        bakiye -= tutar;
64        System.out.println(tutar + " TL çekildi.");
65    }
66}

1// Ornek3: static ve final.
2// Çalıştırma: java Ornek3.java
3public class Ornek3 {
4
5    public static void main(String[] args) {
6        System.out.println("Başlangıç üretilen nesne sayısı: " + Urun.getUretilenAdet());
7
8        Urun u1 = new Urun("Klavye", 450.0);
9        Urun u2 = new Urun("Mouse", 250.0);
10        Urun u3 = new Urun("Monitör", 3200.0);
11
12        // static alan tüm nesneler arasında PAYLAŞILIR; nesneye değil sınıfa aittir.
13        System.out.println("Üretilen toplam ürün: " + Urun.getUretilenAdet());
14
15        // static yardımcı metot: nesne gerektirmez, sınıf üzerinden çağrılır.
16        System.out.println("KDV'li fiyat (Klavye): " + Urun.kdvEkle(u1.getFiyat()));
17
18        u1.yaz();
19        u2.yaz();
20        u3.yaz();
21    }
22}
23
24class Urun {
25    // final sabit: bir kez atanır, değişmez. Sınıf düzeyinde paylaşılan bir sabit.
26    public static final double KDV_ORANI = 0.20;
27
28    // static alan: sınıfa ait tek bir kopya, tüm nesneler paylaşır.
29    private static int uretilenAdet = 0;
30
31    // Örnek (instance) alanları: her nesneye özel.
32    private final String ad;   // final: oluşturulduktan sonra değişmez
33    private double fiyat;
34
35    public Urun(String ad, double fiyat) {
36        this.ad = ad;
37        this.fiyat = fiyat;
38        uretilenAdet++; // her yeni nesnede paylaşılan sayaç artar
39    }
40
41    public static int getUretilenAdet() {
42        return uretilenAdet;
43    }
44
45    public static double kdvEkle(double tutar) {
46        return tutar * (1 + KDV_ORANI);
47    }
48
49    public double getFiyat() {
50        return fiyat;
51    }
52
53    public void yaz() {
54        System.out.printf("%-8s -> %.2f TL (KDV'li %.2f TL)%n", ad, fiyat, kdvEkle(fiyat));
55    }
56}