1// Ornek1: Değişken kapsamları — yerel, örnek (instance), statik ve blok kapsamı.
2// Çalıştırma: java Ornek1.java
3public class Ornek1 {
4
5    static int statikSayac = 0;   // STATİK alan: sınıfa ait, TÜM nesneler paylaşır (tek kopya).
6
7    int ornekDeger;               // ÖRNEK (instance) alanı: her nesnenin KENDİ kopyası var.
8
9    Ornek1(int deger) {
10        this.ornekDeger = deger;
11        statikSayac++;            // her nesne oluşturulduğunda paylaşılan sayaç artar
12    }
13
14    void metot() {
15        int yerel = 100;          // YEREL değişken: yalnızca bu metot içinde yaşar.
16        System.out.println("  yerel=" + yerel + ", ornekDeger=" + ornekDeger + ", statikSayac=" + statikSayac);
17
18        // BLOK kapsamı: { } içinde tanımlanan değişken yalnızca o blokta görünür.
19        for (int i = 0; i < 3; i++) {
20            int blokDegiskeni = i * 10;   // her tur yeniden oluşur, döngü dışında ERİŞİLEMEZ
21            System.out.print("    blok: i=" + i + " blokDegiskeni=" + blokDegiskeni + "; ");
22        }
23        System.out.println();
24        // System.out.println(i);          // HATA: i döngü bloğunun dışında görünmez
25        // System.out.println(blokDegiskeni); // HATA: blok dışında erişilemez
26    }
27
28    public static void main(String[] args) {
29        Ornek1 a = new Ornek1(10);
30        Ornek1 b = new Ornek1(20);
31
32        System.out.println("a.ornekDeger=" + a.ornekDeger + " (a'ya özel)");
33        System.out.println("b.ornekDeger=" + b.ornekDeger + " (b'ye özel — ayrı kopya)");
34        System.out.println("statikSayac=" + Ornek1.statikSayac + " (paylaşılan: 2 nesne yaratıldı)");
35
36        System.out.println("\na.metot():"); a.metot();
37
38        System.out.println("""
39
40                --- Değişken kapsamları (scope) ---
41                YEREL (local): metot/yapıcı içinde; yalnızca orada yaşar; her çağrıda yeniden oluşur; varsayılan değeri YOK (atanmalı).
42                BLOK: { } içinde (for/if/while gövdesi); yalnızca o blokta görünür.
43                ÖRNEK (instance) alanı: her NESNENİN kendi kopyası; nesne yaşadıkça yaşar; varsayılan değer alır (0/null/false).
44                STATİK alan: SINIFA ait, tüm nesneler PAYLAŞIR (tek kopya); program boyunca yaşar.
45                Kural: en dar kapsamı kullan; değişkeni gerektiği yere en yakın tanımla (okunabilirlik + hata azalır).""");
46    }
47}

1// Ornek2: Gölgeleme (shadowing) — aynı isimli yerel/parametre değişkeni, alanı "gölgeler".
2// Çalıştırma: java Ornek2.java
3public class Ornek2 {
4
5    static class Kisi {
6        private String ad;   // örnek alanı
7        private int yas;
8
9        // Parametre adları alanlarla AYNI -> parametreler alanları GÖLGELER.
10        Kisi(String ad, int yas) {
11            // 'ad' burada PARAMETREyi gösterir (alanı değil). Alana erişmek için 'this.' ŞART.
12            this.ad = ad;     // this.ad = alan, ad = parametre
13            this.yas = yas;
14        }
15
16        void yanlisAtama(int yas) {
17            // this OLMADAN: 'yas = yas' kendine atama -> alan DEĞİŞMEZ (sık yapılan hata!)
18            yas = yas; // etkisiz
19        }
20
21        void dogruAtama(int yas) {
22            this.yas = yas;   // this ile alan güncellenir
23        }
24
25        @Override public String toString() { return ad + " (" + yas + ")"; }
26    }
27
28    public static void main(String[] args) {
29        Kisi k = new Kisi("Ada", 30);
30        System.out.println("Başlangıç: " + k);
31
32        k.yanlisAtama(99);
33        System.out.println("yanlisAtama(99) sonrası: " + k + "  (this yok -> DEĞİŞMEDİ)");
34
35        k.dogruAtama(99);
36        System.out.println("dogruAtama(99) sonrası : " + k + "  (this ile -> güncellendi)");
37
38        // Blok gölgeleme: Java'da yerel değişken, başka bir YEREL değişkeni gölgeleyemez (derleme hatası);
39        // ancak yerel değişken bir ALANI gölgeleyebilir.
40        System.out.println("""
41
42                --- Gölgeleme (shadowing) ---
43                Bir yerel değişken/parametre, aynı isimli bir ALANLA aynı kapsamdaysa onu 'gölgeler':
44                  o isim artık YEREL olanı gösterir; alana erişmek için 'this.alan' kullanılır.
45                KLASİK HATA: constructor/setter'da 'yas = yas' -> parametreyi kendine atar, ALAN değişmez!
46                  Doğrusu: 'this.yas = yas;'. (IDE'ler bunu uyarır.)
47                NOT: iki YEREL değişken aynı kapsamda aynı ada sahip OLAMAZ (derleme hatası); gölgeleme yalnızca alan-yerel arasında olur.
48                İyi pratik: gölgelemeyi bilinçli kullan (constructor parametreleri) ve her zaman 'this.' ile netleştir.""");
49    }
50}